📍 Cenevre / New York — 7 Ocak 2026
Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörleri, ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri eylemlerini ve müdahalesini uluslararası hukukun ihlali olarak kınadı. Raportörler, bu tür saldırgan tutumun Birleşmiş Milletler Şartı’na aykırı olduğunu belirtti ve acilen durdurulması çağrısında bulundu.
🧾 Raportörlerden Ortak Açıklama
BM raportörleri tarafından yayımlanan yazılı açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“ABD’nin Venezuela’ya karşı gerçekleştirdiği geniş çaplı askeri harekât, Caracas ve diğer şehirlerde bombalanma ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşinin zorla kaçırılması uluslararası hukukun en temel ilkelerini ciddi biçimde ihlal etmektedir.”
Açıklamada, bu eylemlerin BM Şartı’nın egemenlik, toprak bütünlüğü ve siyasi bağımsızlığa saygı ilkesini doğrudan ihlal ettiği vurgulandı. Ayrıca, müdahalenin bölgesel istikrarı zedeleme ve tehlikeli bir emsal oluşturma riski taşıdığı belirtildi.
Raportörler, BM üye devletlerine çağrıda bulunarak bu tür eylemlerin durdurulması için harekete geçilmesini talep etti.
🇻🇪 ABD’nin Eylemleri ve Tepkiler
ABD yönetimi, Ocak başında Venezuela’ya yönelik bir operasyon gerçekleştirerek Devlet Başkanı Maduro ve eşi Cilia Flores’i gözaltına aldı ve ülkeyi New York’a götürdüğünü açıkladı. Washington, Maduro’yu **“kokain kaçakçılığı ve terör faaliyetleri” ile suçlarken, bu eylemi uluslararası kanunlara uygun bir adalet operasyonu olarak tanımladı.
Bu adım, dünya genelinde geniş yankı uyandırdı:
- BM İnsan Hakları Ofisi, operasyonun uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirterek dünya güvenliğini zayıflattığını açıkladı.
- Çin ve diğer ülkeler, ABD’nin tek taraflı askeri adımlarını BM Şartı ve uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi.
- Birçok ülke ve sivil toplum kuruluşu, Venezuela halkının kaderinin kendi belirleme hakkına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
🧠 Uluslararası Hukuk ve BM Şartı
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 2(4) maddesi, bir devletin egemen topraklarına karşı güç kullanma veya güç tehdidini yasaklar. BM raportörleri, ABD’nin bu ilkeyi ihlal ettiğini belirterek söz konusu eylemin sadece iki ülke arasındaki bir tartışma olmadığını, aynı zamanda uluslararası hukuk düzeninin geleceğini ilgilendiren ciddi bir mesele olduğunu ifade etti.
🌐 XYZ Olayı ve Küresel Yansımalar
Olay, yalnızca devletler arası gerilimi tırmandırmakla kalmadı, aynı zamanda uluslararası toplumda:
- BM’nin uluslararası hukuku koruma kapasitesine dair tartışmaları
- Devlet egemenliği ve dış müdahale sınırlarının yeniden değerlendirilmesini
- Bölgesel istikrar ve insan hakları korunması çabalarının yeniden ele alınmasını
gündeme getirdi.